boy

1.
is.
1. Bədənin uzunluğu; qədd, qamət. Boyu uca adam. Boyu qısa. Sənin boyda. Bir boyda. – Bir balaca boyu var, ev dolusu toyu var. (Tapmaca). // Bədən quruluşu, bədəndə tənasüb. O qadının heç boyu yoxdur.
2. Ümumiyyətlə, uzunluq. Gəbənin boyu. Otağın boyu altı metrdir.
3. Yüksəklik, hündürlük. Ağacın boyu.
4. Adətən boyda şəklində – böyüklükdə. Bu boyda balıq görməmişəm. – Bundan təkcə bir adama zərər dəymir, bu boyda məmləkətin işi axsayır. M. Hüs.. <Mədəd:> . . Bu boyda kənddə bizdən savay adam tapmadınız, qəzetə vurasınız? İ. Ə.. // Adətən boyu, boyunca, boyunda, boyu ilə şəklində zərf mənasında işlənərək, bir şeyin uzununa davamını, uzunluğunu, böyüklüyünü, yaxud müddətcə davamını bildirir. Sahil boyunca ağaclar əkilmişdir. – Xəzər boyu yol uzanır dağ ətəyilə. R. R.. Nur saçır Mingəçevir; Gülür Kür boyu dağ-daş. Ə. Cəm.. Ancaq bunlar tarix boyu bizi qazma daxmadan çıxara bilməmişdi. M. C.. Bu torpaqlar əsrlər boyu xalqımızın alın təri və qanı ilə suvarılmışdır. Ə. M..
◊ Boy atmaq – 1) uzanmaq, böyümək, inkişaf etmək. Uşaq boy atır. Ağac boy atır. Hər bir bitki cücərib boy atmaq və məhsul vermək üçün torpaqdan qida almalıdır. Tarlalarda milyonlarla pambıq cücərtiləri yavaş-yavaş boy atır. – Siz sərv kimi sərkeş olub böylə boy atdız. M. Ə. S.. Burda, bu ağacda hər oğlan, hər qız; Bir zaman boy atıb bir nər olacaq. S. Vurğun; 2) məc. İnkişaf etmək, tərəqqi etmək, irəliləmək, təcrübə qazanmaq, bərkimək, bişmək. Biz bu dostluq yollarında böyümüşük, boy atmışıq. S. Rüst.. Döyüşlərdə zəfər çaldın, boy atdın. R. R.. Mən sevirəm üzərində boy atdığım torpağı. Ə. Cəm.. Biz gözümüzü həyata burada açmış, onun göyləri, ulduzları altında boy atmışıq. Ə. M.. Boy çəkmək – bax boy atmaq 1-ci mənada. Boy durmaq – ayaq üstə düz durmaq. Boy görmə – köhnə məişətdə: hədiyyə apararaq, gəlinlə ilk dəfə görüşmə. Boy vermək – 1) bax boy atmaq 1-ci mənada; 2) boyca, yaxud uzunluqca bərabər olmaq; 3) adam boyundan yuxarı olmamaq (suyun səviyyəsi). Boya-başa yetirmək (çatdırmaq, çıxarmaq) – yetişdirmək, tərbiyələndirib böyütmək. <Hacı Murad:> Budur, on iki ildir ki, mən ata-anasız yetimi . . boyabaşa çatdırmışam. S. S. A.. <Qızın anası:> Hey, hey, zəhmət çəkmişəm, qız böyüdüb boya-başa çatdırmışam. Uşağımdan bezar ki deyiləm. H. S.. Cavanları tərbiyələndirmək, onları gələcək üçün, ölkə üçün yetişdirib boya-başa çatdırmaq əlavə diqqət və qayğı tələb edirdi. M. Hüs.. Boya-başa yetişmək (yetmək, çatmaq, çıxmaq) – yetişmək, böyümək, tərbiyələnib ortaya çıxmaq. Boya-başa çatan cavan . . faşistlərin əlində əsir olub qalacaqdımı? Ə. Ə.. Boy-boya vermək – ayaq üstə dayanmaq (bir neçə adam haqqında). <Ballı:> Niyə belə boy-boya veribsiz? İ. Ə.. Boyu dolu – hamilə. Səbanın qarnı gözümə bir cür dəydi, – deyə Qaraxan . . arvadından soruşdu. – Boyu doludur, dayna, – deyə arvadı cavab verdi. S. R..
2.
is. folk. Dastanlarda müəyyən hadisəyə həsr edilmiş fəsil, hissə. «Dədə Qorqud» boyları. Dəli Domrul boyu.
3.
bax boymadərən.
4.
n. Qorxu, səksənmə, təəccüb bildirir. Boy, ilana bax, gör nə uzundur!

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Synonyms:

Look at other dictionaries:

  • boy — boy …   Dictionnaire des rimes

  • Boy — bezeichnet: Boy (Album), Album der Band U2 Bottrop Boy, ein Stadtteil von Bottrop BOY (Band), deutsch schweizer Pop Duo Boy ist der Familienname folgender Personen: Adolf Boy (1612–um 1680), deutscher Maler Dietrich Jürgen Boy (1724–1803),… …   Deutsch Wikipedia

  • Boy — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. {{{image}}}   Sigles d une seule lettre   Sigles de deux lettres > Sigles de trois lettres …   Wikipédia en Français

  • boy — [ bɔj ] n. m. • 1843; mot angl. « garçon » 1 ♦ Jeune domestique indigène dans les pays autrefois colonisés. « Nous engageons [...] deux boys et un cuisinier » (A. Gide). 2 ♦ (1956) Danseur de music hall. Vedette entourée de boys et de girls. ⊗… …   Encyclopédie Universelle

  • Boy — Boy, n. [Cf. D. boef, Fries. boi, boy; akin to G. bube, Icel. bofi rouge.] 1. A male child, from birth to the age of puberty; a lad; hence, a son. [1913 Webster] My only boy fell by the side of great Dundee. Sir W. Scott. [1913 Webster] Note: Boy …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Boy (U2) — Pour les articles homonymes, voir Boy. Boy Album par U2 Sortie 20 octobre 1980 …   Wikipédia en Français

  • Boy — [bɔy̮], der; s, s: livrierter [Hotel]diener: der Boy brachte ihn im Lift nach oben. Syn.: ↑ Diener, dienstbarer Geist. Zus.: Hotelboy, Liftboy. * * * Boy1 〈[bɔı] m. 6〉 = Boi Boy2 〈[bɔı] m. 6〉 Laufjunge, Bote, jugendl. Angestellter in Hotels ( …   Universal-Lexikon

  • boy — s.m. (Rar) 1. Servitor indigen din colonii (mai ales în hoteluri). 2. Dansator dintr un ansamblu de music hall. [< engl. boy – băiat]. Trimis de LauraGellner, 21.11.2004. Sursa: DN  boy (angl.) s. m., art. bóy ul; pl. bóy, art. bóy i [pro …   Dicționar Român

  • Boy A — Données clés Réalisation John Crowley Scénario Mark O Rowe d après le roman de Jonathan Trigell Acteurs principaux Andrew Garfield Peter Mullan Katie Lyons Sociétés de production Cuba Pictures Grande Bretagne …   Wikipédia en Français

  • boy — mid 13c., boie servant, commoner, knave, boy, possibly from O.Fr. embuie one fettered, from V.L. *imboiare, from L. boia leg iron, yoke, leather collar, from Gk. boeiai dorai ox hides. But it also appears to be identical with E.Fris. boi young… …   Etymology dictionary

  • boy — [boi] n. [ME boie, servant, commoner, knave, boy < ? OFr embuié, one fettered < embuier, to chain < em , EN 1 + L boiae, fetters, orig., leather collar for the neck < bos, ox, COW1] 1. a male child from birth to the age of physical… …   English World dictionary

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.